Kayseri OSB'deki fabrikalarda temizlik düzeni nasıl kurulmalı?

Kısa cevap: Bir OSB tesisinde temizlik planı, alanları üçe ayırarak kurulur: üretim ve depo, sosyal alanlar (soyunma, duş, WC, yemekhane) ve idari bina. Her alan için ne yapılacağı, hangi sıklıkta ve hangi vardiya aralığında yapılacağı yazılı olarak belirlenir. Ahşap tozu, metal talaşı ve yağ gibi sektöre özgü kirler ayrı yöntem ister; yapılan her iş basit bir kayıtla imza altına alınmalıdır.

Kayseri Organize Sanayi Bölgesi'nde mobilya, metal, makine, tekstil ve gıda gibi çok farklı sektörler yan yana çalışır. Bu yüzden "fabrika temizliği" herkes için aynı anlama gelmez; tek bir şablon yerine tesisin kendi üretimine göre bir plan gerekir.

Alanları ayırın, listeyi ayırın

Makinelerin iç temizliği ve bakımı genellikle üretim personelinin ya da bakım ekibinin işidir; temizlik ekibinin görev alanı makine çevresi ve zemindir. Bu sınır sözleşmede açıkça yazılmalıdır.

Vardiyalı üretimde zamanlama

Üç vardiya çalışan bir tesiste "boş saat" pek yoktur. Bu durumda:

• Sosyal alanlar vardiya değişimlerinden hemen sonra ele alınır; yoğun kullanım ardından en çok bu anda ihtiyaç doğar.
• Üretim zemininde derin temizlik, hafta sonu duruşlarına veya planlı bakım günlerine bağlanır.
• Vardiya sonunda her operatörün kendi tezgâhını toparlaması, temizlik ekibinin işini ciddi biçimde azaltır.

Mobilya ve ahşap tozu

Kayseri'de mobilya üretimi yaygın olduğu için ahşap tozu en sık karşılaşılan kirlerden biridir. İnce toz hem kayma hem de yangın riski açısından önemlidir ve yüksek yüzeylerde fark edilmeden birikir.

• Basınçlı havayla üfleyerek temizlik tozu ortama yayar; filtreli endüstriyel vakum tercih edilmelidir.
• Kiriş, kanal, aydınlatma ve makine üstleri gibi yüksek yüzeyler dönemsel olarak ele alınır.
• Toz toplama sistemlerinin bakımı tesisin teknik ekibindedir; temizlik ekibi çevresini temiz tutar.
• Çalışanlar uygun toz maskesi ve gözlük kullanır.

Metal tozu, talaş ve yağ

Metal işleyen tesislerde zeminde yağ ve soğutma sıvısı ile karışmış talaş birikir. Bu karışım kaymaya neden olur ve sıradan paspasla dağılır. Talaş önce kuru olarak süpürülür veya toplanır, ardından yağlı zemin uygun bir yağ çözücüyle zemin yıkama makinesinde temizlenir. Keskin talaşa çıplak elle dokunulmaz; kesilmeye dayanıklı eldiven gerekir. Ayrıntılar için atölyede yağ, talaş ve metal tozu yazımıza bakabilirsiniz.

Yağlı atıklar, kirli bezler ve kimyasal ambalajları evsel çöpe atılmaz; tesisin atık yönetim planına göre ayrı toplanır.

İş güvenliği koordinasyonu

Dışarıdan gelen temizlik ekibi tesisin iş güvenliği kurallarına uymak zorundadır ve tesis de bu ekibi kendi risklerinden haberdar etmelidir. Başlamadan önce:

1. Ekip tesisin iş sağlığı ve güvenliği birimiyle tanıştırılır, alan turunda riskli bölgeler gösterilir.
2. Çalışan makinelerin yakınında hangi işlerin yapılmayacağı belirlenir.
3. Forklift yolları ve yaya yolları netleştirilir.
4. Kullanılacak kimyasalların güvenlik bilgi formları tesise verilir.
5. Kişisel koruyucu donanım (ayakkabı, yelek, eldiven, gözlük) eksiksiz olur.

Personelin eğitim durumu için temizlik personeli İSG eğitimi yazımız fikir verebilir.

Kayıt: denetimde ilk istenen şey

Müşteri denetimleri, belgelendirme denetimleri ve iç denetimler genellikle aynı soruyu sorar: "Bunun yapıldığını nasıl gösteriyorsunuz?" Alan bazlı basit bir çizelge (tarih, saat, yapılan iş, yapan, kontrol eden) bu soruya cevap verir. Sosyal alanlarda kapı arkasına asılan formlar, üretim alanında haftalık derin temizlik kaydı, aylık bir değerlendirme toplantısı çoğu tesis için yeterli bir başlangıçtır.

Sosyal alanlar: çalışan memnuniyetinin aynası

Üretim zemini ne kadar düzenli olursa olsun, çalışanlar tesisi çoğu zaman soyunma odası, duş, WC ve yemekhaneden değerlendirir. Kalabalık vardiyaların aynı anda kullandığı bu alanlarda:

• WC ve lavabolar vardiya değişiminden hemen sonra ele alınır, sarf malzemesi tamamlanır,
• duş zeminlerinde su birikmesine izin verilmez, havalandırma çalışır durumda tutulur,
• yemekhane masaları her oturumdan sonra silinir, zemin servis bitince temizlenir,
• soyunma dolaplarının üstleri ve banklar düzenli silinir.

Kirli iş kıyafetiyle yemekhaneye girilmesini sınırlayan basit kurallar da sosyal alanların temizliğini kolaylaştırır.

Dış alanlar ve kış dönemi

OSB'deki tesislerde kamyon trafiği, yükleme rampaları ve otopark, içeriye taşınan kirin önemli bir kaynağıdır. Kayseri kışında kar ve çamur, girişlerden üretim alanına kadar taşınır. Girişlerde uzun ve emici paspaslar, rampa önlerinin düzenli süpürülmesi ve kış aylarında giriş zeminlerinin gün içinde birkaç kez kontrol edilmesi bu yükü azaltır. Buzlanmaya karşı önlem ve kar temizliği sorumluluğunun kimde olduğu da sezon başlamadan belirlenmelidir.

Plan ne zaman güncellenmeli?

Temizlik planı bir kez yazılıp bırakılan bir belge değildir. Yeni bir üretim hattı eklendiğinde, vardiya düzeni değiştiğinde, bir denetimde bulgu çıktığında ya da bir iş kazası veya ramak kala olayı yaşandığında plan gözden geçirilmelidir. Yılda en az bir kez tesis yönetimi, iş güvenliği birimi ve temizlik ekibinin birlikte yaptığı kısa bir değerlendirme, planın sahayla uyumlu kalmasını sağlar.

Tesis yönetimi ile temizlik ekibi arasında tek bir irtibat kişisi belirlemek de işleri hızlandırır. Bir arıza, dökülme ya da acil temizlik ihtiyacında kimi arayacağını bilen bir vardiya amiri, sorunun büyümeden çözülmesini sağlar.

Melikgazi ve Kocasinan'daki üretim tesisleri için vardiyanıza uygun bir plan hazırlamak isterseniz fabrika ve depo temizliği sayfamıza göz atabilir, Kuzey Temizlik ekibinden tesisinizde keşif yapmasını isteyebilirsiniz.