İş yeri girişinde kış çamuru: paspas sistemi ve zemin koruma

Kısa cevap: Kış çamurunu içeride temizlemeye çalışmak yerine kapıda durdurmak gerekir. Bunun yolu üç aşamalı paspas sistemidir: dışarıda çamuru kazıyan sert paspas, girişte suyu emen paspas ve içeride ayakkabı tabanını son kez kurulayan paspas. Buna sık silme, ıslak zemin uyarısı ve tuz izine uygun temizlik eklendiğinde hem zemin korunur hem kayma riski azalır.

Kışın zemine ne oluyor?

Kayseri'de kar ve don, kasımdan martın sonuna kadar sık görülür. Belediyelerin ve site yönetimlerinin kaldırımlara attığı tuz, kar suyuyla birleşip ayakkabılarla içeri taşınır. Sonuç üç ayrı sorundur:

• Çamur ve kum: Zemin cilasını ve parkeyi zımpara gibi çizer.
• Tuz izi: Kuruyunca beyaz halkalar bırakır; mermer, granit ve laminat yüzeylerde matlaşmaya yol açar.
• Islaklık: Girişten sonraki ilk birkaç metrede zemin kayganlaşır.

Üç aşamalı paspas sistemi

Tek bir paspas kışın yetmez. Ayakkabı tabanındaki çamur ve su ancak birkaç adımda bırakılır. Bu yüzden giriş bölgeleri sırayla şöyle düzenlenir:

Paspasların boyu da önemlidir. Kişinin her iki ayağıyla en az birkaç kez basabileceği uzunlukta seçilmesi, kısa bir kapı önü paspasından çok daha etkilidir. Kenarları kalkan ya da kayan paspas ise kendi başına takılma riski yaratır; altı kaymaz, kenarı eğimli modeller tercih edilmelidir.

Doymuş bir paspas işe yaramaz, aksine suyu geri verir. Yoğun günlerde emici paspası öğlen değiştirmek ya da yedekli kullanmak pratik bir çözümdür.

Kaygan zemin kazası ve sorumluluk

İş yerinde kayıp düşen bir çalışan ya da müşteri olduğunda, ilk sorulan şey önlem alınıp alınmadığıdır. İşverenin çalışanlar için iş sağlığı ve güvenliği mevzuatından doğan yükümlülükleri vardır; müşteriye açık alanlarda ise işletmenin makul önlemleri alması beklenir. Ayrıntılar olaya göre değişir ve hukuki değerlendirme gerektirir; ama her durumda işinize yarayacak önlemler bellidir:

• Giriş bölgesinde ıslaklık oluştuğunda "ıslak zemin" uyarı levhası koymak.
• Paspasları kenarı kalkmayacak şekilde sermek.
• Gün içinde girişi belirli aralıklarla kontrol edip kurulamak; yoğun saatlerde bu aralığı kısaltmak.
• Dış basamaklarda ve rampada karı temizletip gerekirse tuzlamak.
• Yapılan kontrolleri basit bir çizelgeye işlemek. Olay sonrasında "girişi düzenli kontrol ediyorduk" demenin en somut yolu budur.

Apartman girişlerinde benzer konuyu yönetim açısından apartman girişinde buzda kayma yazısında ele aldık. İş yerinde işverenin genel yükümlülükleri için iş yeri temizliğinde işverenin yükümlülükleri yazısına bakabilirsiniz.

Tuz izini zemine göre temizleme

• Seramik ve porselen: Ilık su ve nötr deterjanla silinir. Beyaz iz kalırsa uygun bir ürünle ikinci geçiş yapılır, ardından temiz suyla durulanır.
• Mermer, traverten, granit: Asitli kireç sökücü, sirke ya da limon kullanılmaz; doğal taşı matlaştırır. pH nötr taş temizleyici tercih edilir.
• Laminat ve parke: Az nemli mopla silinir, ardından hemen kurulanır. Bol su derz aralarından içeri geçip şişmeye yol açar.
• Halı kaplı girişler: Kuruyan tuz önce vakumla alınır, ardından gerekirse ılık suyla lokal temizlik yapılır.

Temizlik ürünlerini birbirine karıştırmayın. Özellikle çamaşır suyunu asitli ürünlerle ya da amonyaklı ürünlerle birlikte kullanmak tehlikeli gaz oluşturur.

Kış öncesi kontrol listesi

1. Üç aşamalı paspas düzeninin girişlerde kurulu olması.
2. Yedek emici paspasın hazır bulunması.
3. Islak zemin levhalarının girişe yakın bir yerde durması.
4. Dış basamak, rampa ve kaldırım için kar küreği ve tuzun hazırlanması.
5. Temizlik personelinin gün içi giriş kontrol saatlerinin belirlenmesi.
6. Zemin türüne uygun temizlik ürünlerinin seçilmesi.

Kış boyunca giriş bölgesi bakımını ofis temizliği ya da mağazalar için dükkan ve mağaza temizliği planının bir parçası olarak düzenliyoruz.

Gün içi giriş kontrolü nasıl düzenlenir?

Paspas sistemi kurulduktan sonra asıl iş, gün boyunca girişin takip edilmesidir. Karlı bir sabah ile güneşli bir öğleden sonra arasında giriş bölgesinin durumu tamamen değişebilir. Pratik bir düzen şöyle olabilir:

1. Açılıştan önce: Dış basamak ve rampada kar ve buz kontrolü, gerekirse tuzlama. Paspasların yerinde ve kuru olduğunun kontrolü.
2. Yoğun giriş saatlerinde: Mesai başlangıcı, öğle arası ve mesai bitişinde girişin kısa bir turla kurulanması.
3. Öğlen: Emici paspasın doluluk kontrolü, gerekiyorsa yedekle değiştirilmesi.
4. Kapanışta: Paspasların silkelenmesi, ıslak olanların kurumaya bırakılması, zemindeki tuz izinin silinmesi.

Bu turları kimin yapacağı açıkça belli olmalıdır. Güvenlik görevlisi, sekreterya ya da temizlik personeli; kim olursa olsun, sorumluluk tek bir kişide olduğunda iş aksamaz. Küçük bir dükkânda bu görev çoğu zaman tezgâhtaki çalışana düşer; bu durumda girişin kasadan görülebilir olması işi kolaylaştırır.

Bahar geldiğinde: kış hasarını gidermek

Kış bitince giriş bölgesinin bir kez esaslı temizlenmesi gerekir. Aylarca biriken tuz, derz aralarına ve zemin gözeneklerine yerleşmiştir. Seramik zeminde derzlerin fırçalanması, doğal taşta uygun ürünle bakım, halı kaplı girişlerde derin yıkama bu dönemin işleridir. Paspaslar da yıkanıp kurutulmalı, yıpranmış olanlar değiştirilmelidir. Kenarı kalkmış ya da tabanı aşınmış bir paspası bir kış daha kullanmak, önlemek istediğiniz kazayı kendiniz hazırlamak demektir.

Paspası kendiniz mi alırsınız, kiralar mısınız?

Bazı işletmeler paspasları satın alıp kendileri yıkar; bazıları ise belirli aralıklarla değiştirilen kiralık paspas hizmeti kullanır. Kendi paspasınızı kullanıyorsanız, kış boyunca yedekli çalışmak ve ıslak paspasları kurutabileceğiniz bir yer ayırmak gerekir. Kurumadan üst üste konan paspaslar kısa sürede koku yapar. Hangi yolu seçerseniz seçin, ölçü ve malzeme seçiminin girişin genişliğine ve günlük giriş-çıkış yoğunluğuna göre yapılması önemlidir.

İş yerinizin girişine uygun paspas düzenini ve kış boyunca temizlik sıklığını konuşmak için Kuzey Temizlik ekibiyle bir keşif günü ayarlayabilirsiniz.