İnşaat sonrası temizlikte iş güvenliği: cam kırığı, çivi ve kimyasal

Kısa cevap: İnşaat sonrası temizlik, sıradan ev temizliğine benzemez; ortamda kesici artıklar, açık elektrik uçları, yüksek noktalar ve güçlü kimyasallar vardır. Temel önlemler şunlardır: kesilmeye dayanıklı eldiven ve kapalı burunlu ayakkabı giymek, açık elektrik uçlarının olduğu alanda ıslak çalışmadan önce ilgili sigortayı kapatmak, güvenli merdiven kullanmak ve kimyasalları asla birbirine karıştırmamak.

Kesici artıklar: görünmeyen tehlike

İnşaat ve tadilat sonrasında zeminde, pencere kenarında ve dolap içlerinde gözden kaçan pek çok kesici parça kalır:

• Cam kırıkları ve cam bıçağı uçları
• Çivi, vida, zımba teli ve dübel parçaları
• Metal profil ve alçıpan köşe bandı kesintileri
• Seramik ve fayans kırıkları, keskin kenarlı kesim artıkları

Bu parçaların çoğu ince toz tabakasının altında görünmez. Elle toplamak yerine önce büyük parçalar eldivenle, ardından küçük parçalar süpürge ya da endüstriyel vakumla alınır. Toz bezini yüzeyde bastırarak sürüklemek, altındaki cam kırığının bezle birlikte ele batmasına yol açabilir; bez hafifçe ve tek yönde çekilir.

Toplanan cam ve metal artıklar, çöp poşetini delip taşıyanı yaralayabilir. Bunlar kalın bir kutuya ya da karton içine konup ağzı kapatılarak atılır.

Açık elektrik uçları

Yeni dairelerde ve tadilat sonrası evlerde priz ve anahtar kapaklarının, aydınlatma armatürlerinin henüz takılmadığı sık görülür. Duvardan sarkan uçlar ya da kapağı olmayan kutular, ıslak temizlikte ciddi risktir.

1. Temizlik başlamadan önce açık uçların bulunduğu odalar belirlenir.
2. Bu odalarda ıslak işlem yapılacaksa, ilgili sigorta sigorta kutusundan kapatılır.
3. Açık uçların çevresi yalnız kuru yöntemle, fırça ve vakumla temizlenir.
4. Kutuların içine su, sprey ya da kimyasal sıkılmaz.
5. Uçların yalıtımından emin olunmuyorsa, temizlikten önce elektrikçinin bakması istenir.

Sigorta kapalıyken aydınlatma için şarjlı lamba kullanılabilir. Uzatma kablosu kullanılıyorsa ıslak zeminden geçirilmez.

Kişisel koruyucu donanım

Basit kumaş maskeler ince inşaat tozuna karşı yeterli koruma sağlamaz; toz için tasarlanmış, yüze iyi oturan filtreli maskeler tercih edilir. İnşaat tozunun neden önemsenmesi gerektiği inşaat tozu sağlık riskleri yazısında anlatılıyor.

Kimyasallar: karıştırmamak en önemli kural

İnşaat sonrası temizlikte çimento sökücü, pas sökücü, silikon çözücü ve çeşitli yağ çözücüler kullanılır. Bunların bir kısmı asidik, bir kısmı bazik ya da çözücü esaslıdır.

• Çamaşır suyu, asitli ürünlerle (tuz ruhu, kireç sökücü, bazı çimento ve pas sökücüler) ya da amonyaklı ürünlerle asla karıştırılmaz; zehirli gaz açığa çıkar.
• Aynı yüzeye farklı ürün uygulanacaksa, ilki tamamen durulandıktan sonra ikincisine geçilir.
• Ürünler orijinal kabında tutulur; etiketsiz şişeye aktarılmaz.
• Kapalı banyo ve tuvalette kimyasal kullanırken pencere açılır ya da havalandırma çalıştırılır.
• Kullanılan ürünün etiketindeki ve güvenlik bilgi formundaki uyarılara uyulur. Bu belgenin ne anlattığı güvenlik bilgi formu (SDS) nedir yazısında açıklanıyor.

Yüksekte çalışma

Tavan köşeleri, dolap üstleri, avize askıları ve üst pencereler temizlikte yükseğe çıkmayı gerektirir. Sandalye, kova ya da boya tenekesi üzerine çıkmak, inşaat sonrası temizlikte en sık görülen düşme nedenlerindendir.

• Sağlam, kilitlenebilir ayaklı merdiven kullanılır; ayaklar kayan ya da ıslak zemine konmaz.
• Mümkün olan her yerde teleskopik saplı ekipmanla yerden çalışılır.
• Pencere dış yüzü için pencereden sarkılmaz; erişilemeyen yerler için profesyonel ekipman gerekir.
• Galeri boşluğu ve merdiven boşluğu gibi düşme riski olan yerlerde iki kişi çalışılır.

Toz ve solunum: çalışma sırası da önlemdir

Maske tek başına yeterli değildir; tozu havaya kaldırmayan bir çalışma düzeni de en az onun kadar önemlidir. Kuru süpürge ve kuru bezle yapılan sert hareketler, yerdeki ince tozu yeniden havaya kaldırır ve hem çalışanın hem de daha sonra eve girecek kişilerin maruz kaldığı tozu artırır.

• Toz, mümkün olduğunca filtreli vakumla alınır; süpürge yerine vakum tercih edilir.
• Yüzeyler kuru bezle silkelemek yerine hafif nemli bezle silinir.
• Çalışma yukarıdan aşağıya doğru yapılır, böylece aynı alan tekrar tozlanmaz.
• Vakum filtresi dolduğunda açık havada ve maskeyle boşaltılır.
• Toz yoğun alanlarda çalışma aralıklarla bölünür; ekip temiz havaya çıkar.

İlk yardım hazırlığı

En dikkatli ekipte bile küçük kesikler ve göze toz kaçması gibi durumlar yaşanabilir. Çalışma alanında temel bir ilk yardım çantası, temiz su ve göz yıkamak için kullanılabilecek bir şişe bulundurmak basit ama değerli bir önlemdir. Kimyasal göze ya da cilde temas ederse, ürünün etiketindeki ilk yardım talimatına uyulur ve gerektiğinde sağlık kuruluşuna başvurulur; bu durumda ürünün ambalajını yanınızda götürmek, doğru müdahale için yardımcı olur.

Ortamın kendisi

Islak zemin, dağınık hortum ve kablolar ile yerde unutulmuş aletler de kazaya yol açar. Çalışılan alan bölümlere ayrılır; ıslak bölüm kuruyana kadar geçiş yolu olarak kullanılmaz. Ekip içinde kimin hangi odada çalıştığı bilinir, böylece biri ıslak işlem yaparken diğeri elektriği açmaz.

Temizlik yaptırırken neye bakmalı?

Bir ekiple çalışıyorsanız, ekibin koruyucu donanımla gelip gelmediğine, açık elektrik uçlarını sorup sormadığına ve kimyasalları nasıl kullandığına bakmak, işin ne kadar özenli yapılacağı hakkında da fikir verir. Çalışanların iş güvenliği eğitimi konusu için temizlik personeli İSG eğitimi yazısına bakabilirsiniz.

Kuzey Temizlik, inşaat sonrası işlerde ekibin donanımını ve çalışma sırasını işe başlamadan sizinle paylaşır; kapsamı görmek için inşaat sonrası temizlik sayfasına göz atabilirsiniz.