Depo raflarında yüksekte temizlik: güvenlik kuralları ve yöntem

Kısa cevap: Yüksek depo raflarını temizlemek, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı açısından yüksekte çalışma sayılır ve önce planlanmalıdır: risk değerlendirmesi, uygun ve korkuluklu bir çalışma platformu, forklift trafiğine kapatılmış bir alan ve bu iş için eğitim almış çalışanlar gerekir. Rafa tırmanmak, seyyar merdiveni tek başına kullanmak ya da forkliftin çatalındaki palete çıkmak kabul edilemez. Temizlik yukarıdan aşağıya, filtreli vakumla yapılır.

Depolarda raf üstleri, kirişler ve aydınlatma armatürleri yıllarca temizlenmeden kalabilir. Bu toz zamanla ürün ambalajlarına iner, sensörleri kirletir ve denetimlerde not alır. Ama aceleyle yapılan bir yüksek temizlik, kirli raftan çok daha büyük bir risk doğurur.

Neden ayrı bir iş olarak planlanmalı?

Yüksekte çalışma, iş kazalarının en ağır sonuçlanan türleri arasında yer alır. İşveren, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği yüksekte yapılan işler için risk değerlendirmesi yapmak, düşmeyi önleyici tedbirleri almak ve çalışanlara uygun eğitim vermekle yükümlüdür. Temizlik işi dış firmaya verilmiş olsa da tesisin kendi kurallarıyla koordinasyon şarttır. Genel çerçeve için iş yeri temizliğinde işverenin yükümlülükleri yazımıza bakabilirsiniz.

Doğru ekipman seçimi

Kural basittir: Yerden yapılabilen iş yerden yapılır. Yükseğe çıkmak zorunluysa uygun personel yükseltme ekipmanı kullanılır.

Forklift koordinasyonu

Depoda yüksekte temizlik ile forklift trafiği aynı anda aynı koridorda olamaz. Başlamadan önce:

1. Çalışılacak koridorlar ve saatler depo sorumlusuyla belirlenir.
2. Alan şerit, bariyer ve uyarı levhasıyla kapatılır.
3. Forklift operatörlerine kapalı koridorlar bildirilir.
4. Bir gözcü veya alan sorumlusu, yalnızca bu işe odaklanır.

Forklift çatalına konmuş palet veya kasa, insan taşımak için tasarlanmamıştır. "Bir dakikalık iş" diye bu yola başvurmak, ciddi kazaların bilinen nedenlerinden biridir.

Yöntem: yukarıdan aşağıya, kuru önce

• Ürünü koruyun: Raftaki açık ürünler ve ambalajlar mümkünse boşaltılır veya örtülür.
• Kuru toz alma: Filtreli endüstriyel vakum kullanılır. Basınçlı havayla üflemek tozu alttaki ürünlere ve diğer koridorlara yayar.
• Yukarıdan aşağıya: Önce kiriş ve armatürler, sonra raf üstleri, en son zemin.
• Nemli silme: Gerekiyorsa az nemli bezle; yüksekte kova ve bol su kullanılmaz.
• Elektrik: Armatür ve kabloların yakınında ıslak işlem yapılmaz; aydınlatma temizliği için tesisin elektrik sorumlusuna danışılır.

Raf hasarı da bu sırada görülür

Yüksek temizlik, rafları yakından görmek için iyi bir fırsattır. Eğilmiş dikmeler, yerinden çıkmış emniyet pimleri, ezilmiş kirişler veya aşırı yüklü bölmeler fark edilirse temizlik ekibi bunlara müdahale etmez, depo sorumlusuna bildirir. Bu tür bir bildirim için basit bir not formu hazırlamak işinizi kolaylaştırır.

Ne sıklıkla?

Zemin ve alçak raflar düzenli plana bağlanırken, yüksek raf ve kiriş temizliği genellikle dönemsel yapılır. Toz yükünü belirleyen etkenler; ürün tipi, kapıların açık kalma süresi, yakında üretim olup olmaması ve paletlerin malzemesidir. Ahşap paletin ve kartonun yoğun olduğu depolarda toz daha hızlı birikir. Teklif aşamasında hangi kalemlerin ayrı yazılması gerektiği için fabrika ve depo temizliği teklif kalemleri yazımız yol gösterir.

Başlamadan önce kontrol listesi

Yüksek raf temizliği günü geldiğinde, ekip işe başlamadan önce aşağıdaki maddeleri tek tek kontrol etmelidir:

1. Risk değerlendirmesi bu iş için güncel mi, çalışanlar okudu mu?
2. Platform veya personel yükselticinin günlük kontrolü yapıldı mı (frenler, korkuluklar, hidrolik, akü)?
3. Operatör bu ekipman için eğitimli mi?
4. Gerekli kişisel koruyucu donanım (baret, emniyet ayakkabısı, eldiven, gözlük, gerekiyorsa emniyet kemeri) tam mı?
5. Çalışılacak koridor kapatıldı, forklift operatörleri bilgilendirildi mi?
6. Zemin düz, kuru ve engelsiz mi?
7. Acil durumda kimin aranacağı ve ilk yardım malzemesinin nerede olduğu biliniyor mu?

Bu maddelerden biri eksikse iş başlamaz. Yüksekte yapılan işlerde "kısa sürecek" gerekçesi, hiçbir adımın atlanması için yeterli değildir.

Yalnız çalışmayın

Yüksekte çalışan kişinin yanında, yerde her zaman en az bir kişi bulunmalıdır. Bu kişi alanı kontrol eder, malzeme uzatır ve bir sorun anında yardım çağırır. Platformda çalışırken alet ve malzemelerin düşmemesi için kancalı çanta veya bağlantı ipi kullanmak, alttaki kişiyi de korur.

Ortam koşulları

Kapalı depolarda bile ortam koşulları işi etkiler. Kışın ısıtılmayan depolarda zemin nemli ve kaygan olabilir; yazın tavana yakın seviyelerde sıcaklık belirgin şekilde artar. Uzun süren yüksek temizliklerde çalışanlara düzenli mola verilmesi ve su ihtiyacının karşılanması, dikkatin dağılmasını ve yorgunluğa bağlı hataları azaltır. Soğuk depo ve sevkiyat kapılarının yakınında çalışılacaksa kapıların açılıp kapanma düzeni de önceden konuşulmalıdır.

Temizlikten sonra

İş bittiğinde kapatılan koridor hemen trafiğe açılmaz. Önce zeminde düşen toz, ambalaj parçası ya da alet kalıp kalmadığı kontrol edilir, ürün üzerine serilen örtüler toplanır ve raf hasarı bildirimi yapıldıysa depo sorumlusuna iletilir. Ardından forklift operatörlerine alanın açıldığı bildirilir. Yapılan işin hangi koridorları kapsadığını, tarihini ve bir sonraki planlanan temizliği gösteren kısa bir kayıt, bir sonraki dönemi planlamayı kolaylaştırır ve denetimde de yapılan işi gösterir.

Deponuzun raf yüksekliğine ve çalışma saatlerine göre güvenli bir yüksek temizlik planı için fabrika ve depo temizliği sayfamıza göz atabilir, Kuzey Temizlik ekibinden yerinde keşif isteyebilirsiniz.