Bu yazıda
Kısa cevap: Kanunda “malzemeyi şu taraf alır” diye bir kural yoktur; bu, sözleşmeyle belirlenir. Malzeme dahil modelde firma, yüzeye uygun ürünü seçer, güvenli kullanımından ve stoktan sorumlu olur; yönetim tek bir aylık bedelle uğraşır. Malzeme hariç modelde yönetim ürünleri kendisi alır; görünür maliyet düşebilir ama ürün seçimi, saklama ve takip yükü yönetime geçer. Çoğu apartman için dahil model daha az sürtüşme yaratır.
Neden bu kadar tartışılan bir konu?
Genel kurulda temizlik teklifi okunurken biri mutlaka sorar: “Deterjanı biz alsak daha ucuz olmaz mı?” Soru haklıdır; ama malzeme yalnızca bir şişe deterjandan ibaret değildir. Zemin makinesi, cam sileceği, mop ve kova sistemi, mikrofiber bezler, çöp poşeti, eldiven ve bu ürünlerin doğru kullanılması da bu başlığın içindedir. Hangi kalemin kime ait olduğu yazılmamışsa, ilk eksik poşette tartışma başlar.
İki modelin karşılaştırması
| Konu | Malzeme dahil | Malzeme hariç |
|---|---|---|
| Ürün seçimi | Firma, yüzeye ve işe göre seçer | Yönetim seçer; çoğu zaman fiyata göre |
| Bütçe | Tek ve sabit aylık bedel | Hizmet bedeli düşer, malzeme ayrıca harcanır |
| Stok takibi | Firmanın işi | Yönetimin işi; biten ürün işi aksatır |
| Saklama | Firma getirip götürür ya da binada kilitli dolapta tutar | Binada kalır; güvenli yer gerekir |
| Yüzey hasarı | Uygunsuz ürün kaynaklı sorumluluk firmada | Ürün yönetimden geldiyse sorumluluk tartışmalı |
| Ekipman | Genellikle firmanın makinesi | Binanın makinesi varsa bakımı yönetimde |
Teklif karşılaştırırken bu ayrım çok önemlidir. Malzemeyi hariç tutan bir teklif, dahil olan bir teklifle aynı terazide tartılırsa yanıltıcı biçimde ucuz görünür. Bu konudaki genel yaklaşımı temizlik fiyatına malzeme dahil mi yazısında ayrıca ele aldık.
Kalite: doğru ürün, doğru yüzey
Apartman ortak alanlarında birbirinden çok farklı yüzeyler bulunur: mermer ya da granit basamaklar, seramik giriş, paslanmaz asansör kabini, cam kapılar, ahşap tırabzan. Her biri aynı ürünü kaldırmaz:
- Mermer ve traverten: Asitli kireç sökücüler ve sirke yüzeyi matlaştırır, aşındırır. pH nötr ürün gerekir.
- Paslanmaz çelik: Klorlu ürünler zamanla lekelenmeye yol açabilir; kendi temizleyicisi ya da hafif deterjan tercih edilir.
- Ahşap tırabzan: Bol su ve sert kimyasal cilayı bozar.
- Seramik: Genel temizleyici yeterlidir; çok köpüklü ürün kayganlık bırakabilir.
Kalite yalnızca ürünün kendisiyle ilgili değildir; doğru miktarda kullanılması da önemlidir. Fazla deterjan zeminde yapışkan bir tabaka bırakır, bu tabaka da kiri daha hızlı tutar. Az kullanılan ürün ise kiri çözmez. Profesyonel ekipler genellikle konsantre ürünleri ölçülü seyreltir; malzemeyi yönetim alıyorsa, ürün etiketindeki seyreltme oranının görevliye açıkça bildirilmesi gerekir.
Yönetimin tek tip “her yere uygun” bir deterjanı büyük bidonla alması pratik görünür, ama mermer basamaklarda kalıcı matlık bu şekilde başlar. Mermerle ilgili ayrıntılar için mermerde asit neden kullanılmaz yazımıza bakabilirsiniz.
Güvenlik: saklama ve karıştırma
Malzeme binada kalıyorsa güvenlik sorumluluğu da binaya geçer. Dikkat edilmesi gerekenler:
- Kilitli ve havalandırılan bir yer: Temizlik ürünleri çocukların ulaşabileceği bodrum köşelerinde, kazan dairesinde ya da elektrik panosunun yanında tutulmaz.
- Orijinal ambalaj: Ürünler su şişesine ya da etiketsiz kaplara aktarılmaz.
- Karıştırmama kuralı: Çamaşır suyu gibi klorlu ürünler, tuz ruhu ve kireç sökücü gibi asitli ürünlerle veya amonyaklı ürünlerle asla karıştırılmaz; tehlikeli gaz oluşur. Aynı yüzeyde art arda kullanmak da risklidir.
- Güvenlik bilgi formu: Profesyonel ürünlerin güvenlik bilgi formu bulunur ve ilk yardım bilgisi buradadır. Bu formun ne işe yaradığını güvenlik bilgi formu (SDS) nedir yazısında anlattık.
- Kişisel koruyucu: Eldiven ve gerektiğinde gözlük, ürünü kim alırsa alsın kullanılmalıdır.
Karma çözümler
Bazı binalar ara bir yol seçer. Örneğin çöp poşetini yönetim alır, çünkü apartmanın kendi konteyner ölçüsüne uygun poşet kullanılır; temizlik kimyasalları ve ekipman ise firmada kalır. Bu düzen işleyebilir, yeter ki hangi kalemin kime ait olduğu sözleşmenin ekinde tek tek yazılsın ve biten ürünün kim tarafından ne zaman bildirileceği belli olsun.
Sözleşme ekine konacak basit bir tablo yeterlidir: kalem adı, kimin temin ettiği, nerede saklandığı ve bittiğinde kime haber verileceği. Örneğin “çöp poşeti: yönetim, bodrum deposu, görevli eksilince yöneticiye mesaj atar” gibi tek satırlık açıklamalar, aylar sonra çıkacak “o bizim işimiz değildi” tartışmasını baştan önler.
Ekipman ayrı bir konu
Deterjan sarf malzemesidir, ama zemin yıkama makinesi, endüstriyel süpürge ya da cam temizlik seti uzun ömürlü ekipmandır. Binanın kendi makinesi varsa bakımı, arızası ve yenilenmesi yönetime aittir; bozulduğunda temizlik aksar. Firmanın ekipmanı kullanılıyorsa bu risk firmadadır. Büyük sitelerde makine binada kalabilir, ama kimin olduğu ve bakımının kimde olduğu yazılı belirlenmelidir.
Ekipmanın hijyeni de göz ardı edilmemelidir. Çöp alanında kullanılan mop ile asansör kabininde kullanılan bezin aynı olmaması, kirin bir alandan diğerine taşınmasını önler. Malzeme kimde olursa olsun, alanlara göre renkli bez ve ayrı kova kullanımı iyi bir uygulamadır.
Malzeme hariç modeli seçen yönetimler için küçük bir öneri: alımları yılda birkaç kez topluca ve aynı ürünlerle yapın, ürün listesini görevliyle birlikte belirleyin. Sürekli değişen markalar hem görevlinin alışkanlığını bozar hem de yüzeylerde beklenmedik sonuçlar doğurabilir. Alınan her ürünün faturasını saklamak, yıl sonunda gerçek malzeme giderini görmenizi ve bir sonraki bütçeyi buna göre hazırlamanızı sağlar.
Karar verirken sorulacak sorular
- Binada malzemeyi güvenle saklayacak kilitli bir yer var mı?
- Yönetimde stok takibini düzenli yapacak biri var mı?
- Ortak alanlarda özel bakım isteyen yüzeyler (mermer, ahşap, paslanmaz) var mı?
- Gelen tekliflerin hepsi aynı modelle mi fiyatlandırılmış?
- Uygunsuz ürün kaynaklı bir hasarda sorumluluk kimde olacak?
Kuzey Temizlik tekliflerinde malzeme ve ekipmanın neleri kapsadığını kalem kalem yazıyoruz; binanızdaki yüzeylere göre bir öneri isterseniz mobil kapıcılık sayfamızdan keşif talep edebilirsiniz.
Kuzey Temizlik ekibinin sahadaki deneyimiyle hazırlandı. Genel bilgilendirme amaçlıdır; mekânınıza özel durum için ücretsiz keşifte birlikte bakalım.
