Alerji ve astımı olan evde temizlik nasıl yapılmalı?

Kısa cevap: Astımlı ya da alerjik bir kişinin yaşadığı evde en uygun yöntemler, tozu havaya kaldırmayan yöntemlerdir: nemli mikrofiberle silme, HEPA filtreli süpürge ve yatak takımlarının sıcak yıkanması. Güçlü kokulu ürünlerden, oda spreylerinden ve doğrudan havaya püskürtülen temizlik spreylerinden kaçınmak, temizlik sırasında hassas kişiyi başka bir odada tutmak ve ardından evi havalandırmak gerekir.

Bu yazı, evde hassasiyeti olan birini korumak için temizlik alışkanlıklarını nasıl düzenleyebileceğinizi anlatır. Tanı, tedavi ve ilaçlar konusunda belirleyici olan her zaman kişinin doktorudur; hangi maddelere karşı hassasiyeti olduğunu bilmek, aşağıdaki önerileri kişiye göre uyarlamayı kolaylaştırır.

Temel ilke: tozu kaldırma, havaya bir şey katma

Hassas bir evde temizlik iki ters yönlü riski dengelemeye çalışır. Bir yanda toz, akar, evcil hayvan tüyü ve polen gibi tetikleyicileri azaltmak istersiniz; öte yanda temizlik sırasında bunları havaya kaldırmak ya da havaya güçlü kokulu ve uçucu kimyasallar eklemek, ortamı kısa süreliğine daha kötü hâle getirebilir.

Bu yüzden "çok temizlik" değil, doğru temizlik önemlidir. Her gün kuru bezle toz almak ve ardından oda spreyi sıkmak, haftada iki kez nemli silmekten daha rahatsız edici olabilir.

Ürün seçimi: koku, sprey ve karışımlar

• Kokusuz ya da az kokulu ürünleri tercih edin. Temizlik ürünlerindeki parfümler hassas kişilerde rahatsızlık yaratabilir. "Ferah", "çiçeksi" gibi koku vaatleri temizlik gücü anlamına gelmez.
• Spreyi havaya değil, beze uygulayın. Yüzeye püskürtülen spreyin bir kısmı havada asılı kalır ve solunur. Ürünü bezin üzerine sıkıp öyle silmek bu riski azaltır.
• Oda kokusu, mum ve tütsüden kaçının. Temiz bir ev kokusuz olmalıdır; koku ile kötü koku örtülmez.
• Ürünleri asla karıştırmayın. Çamaşır suyunun asidik ürünlerle (tuz ruhu, bazı kireç sökücüler) ya da amonyaklı ürünlerle karışması zehirli gaz oluşturur. Bu durum herkes için tehlikelidir; nedenleri çamaşır suyu ve tuz ruhu karışımı yazısında.
• Az ürün, çok su. Çoğu günlük temizlikte ılık su ve az miktarda nötr deterjan yeterlidir.

Toz alma ve süpürme

Toz alma, hassas evlerde en çok hata yapılan iştir. Kuru bez, tüy toz alıcı ya da sert süpürge fırçası tozu yerinden kaldırır ama toplamaz. Doğru yöntem:

1. Hafif nemli, iyi sıkılmış mikrofiber bezle silin.
2. Yukarıdan aşağıya çalışın; zemin her zaman en son temizlenir.
3. HEPA filtreli, sızdırmaz gövdeli bir süpürge kullanın. Filtre doluysa veya gövde hava kaçırıyorsa ince toz egzozdan geri çıkar.
4. Süpürge haznesini ya da torbasını açık havada veya kapı dışında boşaltın; bu işi hassas kişi yapmasın.

Süpürge filtreleri arasındaki farkları süpürge filtresi ve HEPA yazımızda daha ayrıntılı anlattık.

Yatak odası: akarlarla en çok karşılaşılan yer

Toz akarları, insan derisinden dökülen parçalarla beslenen ve sıcak, nemli tekstilde çoğalan çok küçük canlılardır. Yatak, yastık, yorgan ve döşemeli mobilyalar en çok bulundukları yerlerdir.

• Nevresim ve yastık kılıflarını haftada bir, etiketi izin veriyorsa yüksek sıcaklıkta yıkayın. Ayrıntılar için nevresim ve yastık ne sıklıkla yıkanmalı yazısına bakın.
• Yatak ve yastıklar için fermuarlı, akar geçirmez kılıflar kullanılabilir.
• Yatak odasında peluş oyuncak, yer minderi ve gereksiz tekstil sayısını azaltın.
• Yatağı sabah hemen toplamak yerine bir süre açık bırakıp havalandırın.

Koltuk ve döşemelerdeki akar meselesi için koltukta toz akarı ve alerji konulu yazımız da yol gösterici olacaktır.

Nem dengesi ve küf

Ev havasının çok nemli olması küf ve akar için uygun ortam yaratır; çok kuru olması ise solunum yollarında rahatsızlık hissine yol açabilir. İdeal olan ikisinin arasında bir dengedir.

• Basit bir nem ölçer (higrometre) ile evin nemini takip edin.
• Pencerelerde sürekli yoğuşma ve köşelerde siyah lekeler, nemin fazla olduğunu gösterir.
• Banyo ve mutfakta havalandırma fanını kullanın, duştan sonra banyo kapısını kapalı tutup pencereyi açın.
• Küf görülen yüzeyleri temizlerken hassas kişi ortamda olmasın; küf temizliği sırasında maske ve eldiven kullanın.
• Nemlendirici kullanılıyorsa haznesini düzenli temizleyin; kirli hazne kendisi bir kaynak hâline gelebilir.

Temizlik günü için kontrol listesi

Mutfak ve banyoda dikkat edilecekler

Mutfak ve banyo, güçlü ürünlerin en çok kullanıldığı yerlerdir; bu yüzden hassas evlerde ayrı bir dikkat ister.

• Fırın temizleyici gibi yoğun buhar ve koku çıkaran ürünleri hassas kişi evdeyken kullanmayın; mümkünse sıcak su ve karbonatla bekletme gibi daha hafif yöntemleri tercih edin.
• Kireç sökücü ve banyo spreylerini kapalı banyoda kullanmayın; pencereyi veya fanı açık tutun.
• Pişirme sırasında davlumbazı çalıştırın; yemek buharı ve yanık kokusu da havayı ağırlaştırır.
• Duş sonrası fayans ve duşakabini çekpasla kurulamak, nemi ve dolayısıyla küf oluşumunu azaltır.
• Ürünleri orijinal ambalajında, kapakları sıkıca kapalı saklayın; açık kalan şişe sürekli koku yayar.

Hangi ürünü kullanırsanız kullanın, etiketindeki kullanım ve havalandırma uyarılarını okumak ve ürünü önerilenden daha yoğun kullanmamak temel kuraldır.

Halı, perde ve evcil hayvanlar

Duvardan duvara halı ve kalın perdeler toz tutar. Tamamen kaldırmak her ev için mümkün olmayabilir; bu durumda halıları düzenli süpürmek ve dönemsel olarak profesyonel yıkatmak, perdeleri ise yıkanabilir ve hafif kumaşlardan seçmek işe yarar. Evcil hayvan varsa yatak odasına girmemesi ve düzenli taranması tüy ve kepek miktarını azaltır.

Profesyonel destek alacaksanız, ekibe evde hassasiyeti olan biri olduğunu önceden söyleyin. Kuzey Temizlik olarak bu durumda kullanılacak ürünleri sizinle önceden konuşuyor, koltuk ve halı gibi tekstil yüzeyler için koltuk, halı ve yatak yıkama hizmetimizde de aynı özeni gösteriyoruz.