Uzun süre kapalı kalan ev açılırken nasıl temizlenmeli?

Kısa cevap: Kapalı kalmış bir eve girince önce tüm pencereleri açıp havalandırın, ardından muslukları bir süre akıtarak tesisatta bekleyen suyu boşaltın ve giderlere su dökün. Sonra rutubet, küf ve haşere izlerini kontrol edin; temizliği tavandan zemine yapın, dolap içlerini, buzdolabını ve tekstili ayrıca ele alın. Doğalgaz ve kombiyi ilk kullanımdan önce yetkili servise kontrol ettirmek en güvenli yoldur.

Uzun süre kapalı kalan evlerde sorunlar benzerdir: ağır hava, giderlerden gelen koku, köşelerde lekeler ve kalın toz. Doğru sırayla ele alındığında bunların çoğu bir iki günde çözülür.

Kapıyı açtığınızda ilk yarım saat

1. Koku kontrolü: İçeri girdiğinizde gaz kokusu alırsanız hiçbir elektrik anahtarına dokunmayın, pencereleri açıp dışarı çıkın ve doğalgaz acil hattını arayın.
2. Havalandırma: Tüm pencereleri ve iç kapıları açın; karşılıklı pencerelerle cereyan yapın.
3. Elektrik ve su: Sigortaları ve ana vanayı açın; sayaçlarda ve vana çevresinde sızıntı olup olmadığına bakın.
4. Genel tur: Tavanlarda, duvar köşelerinde ve pencere altlarında leke, kabarma veya küf; zeminde haşere kalıntısı olup olmadığını not edin.

Tesisatta bekleyen su ve giderler

Borularda uzun süre durmuş su bayat, renkli ya da kokulu olabilir. Mutfak, banyo ve diğer musluklardaki soğuk ve sıcak suyu, su berraklaşıp sıcaklığı sabitlenene kadar bir süre akıtın. Bu ilk suyu içmek veya yemek yapmak için kullanmayın. Musluk uçlarındaki süzgeçlerde (perlatör) tortu birikmişse sökülüp temizlenebilir.

Lavabo, duş ve yer süzgeçlerinden gelen kanalizasyon kokusunun en yaygın sebebi, sifonlarda bekleyen suyun buharlaşmasıdır. Her gidere bir miktar su dökmek bu kokuyu genellikle hemen keser. Koku devam ediyorsa nedenleri lavabo gideri neden kokar yazımızda ayrıntılı anlattık. Çamaşır ve bulaşık makinesini ilk kez boş ve sıcak bir programla çalıştırmak da iyi bir başlangıçtır.

Rutubet ve küf: Nereye bakmalı?

• Kuzey cepheli odaların dış duvar köşeleri ve tavan birleşimleri
• Banyo tavanı, duş çevresi ve silikon hatları
• Gardırop ve vestiyer içleri, özellikle dış duvara bitişik olanlar
• Pencere altları ve perde arkaları

Kayseri'de kış aylarında ısıtılmayan ve havalandırılmayan evlerde dış duvarlar soğur; havadaki nem bu soğuk yüzeylerde yoğuşur ve küf için uygun ortam oluşur. Kalorifer petekleri kapalı kalmışsa bu risk daha da artar. Bu yüzden ilkbaharda açılan evlerde küf, sonbaharda açılanlara göre daha sık görülür. Küçük yüzeysel küf lekeleri havalandırma ve uygun ürünle temizlenebilir. Geniş alana yayılmış, sürekli geri gelen ya da sıva altına işlemiş küf ise bir nem kaynağına işaret eder; önce kaynak bulunmalıdır. Kışın kapalı kalan evlerde sık görülen bu durum için duvar köşesinde küf yazımıza, dolaplardaki ağır koku için de dolap içi rutubet kokusu yazımıza bakabilirsiniz.

Haşere izleriyle karşılaşırsanız

Kapalı kalan evlerde haşere en çok mutfak dolaplarının arkasında, kalorifer petekleri ve borular çevresinde, banyo dolabının altında ve depo olarak kullanılan odalarda iz bırakır. Bu noktaları el feneriyle kontrol etmek, sorunun boyutunu anlamaya yardımcı olur. Uzun süre boş kalan evlerde fare pisliği, böcek kabukları ya da örümcek ağları görülebilir. Bu kalıntıları kuru süpürmek veya elektrik süpürgesiyle çekmek tozu havaya kaldırır; bunun yerine:

• Eldiven ve maske takın.
• Kalıntıları önce dezenfektanlı suyla ıslatın, birkaç dakika bekletin.
• Kâğıt havluyla toplayıp ağzı kapalı torbaya koyun.
• Bölgeyi yeniden silin, eldivenleri atın ve ellerinizi yıkayın.

İzler yoğunsa veya canlı haşere görüyorsanız temizlikten önce ilaçlama planlamak gerekir.

Açılış temizliği sırası

Tekstil ve yatak

Dolapta aylarca bekleyen nevresim, havlu ve perdeler genellikle ağır bir koku alır; kullanmadan önce yıkanmaları gerekir. Halılar ve koltuklar toz ve rutubet tutmuşsa havalandırma her zaman yetmeyebilir; halıda güve izi olup olmadığına da bakın. Yatağı bir süre güneş alan, havadar bir odada açık bırakmak koku için faydalıdır.

Kıyafet dolaplarında da aynı durum geçerlidir. Özellikle yün ve kaşmir gibi doğal lifli giysilerde küçük delikler veya ince toz görürseniz güve olabilir; bu giysiler ayrı bir torbada toplanıp etiketine uygun şekilde yıkanmalı veya kuru temizlemeye verilmelidir. Dolabın içi boşaltılıp silinmeden temiz giysiler geri konmamalıdır.

Perdeler genellikle evin en tozlu tekstilidir. Kapalı kalan evde güneşle solmuş veya rutubetle lekelenmiş olabilirler; yıkamadan önce etiketlerine bakın, tül ve fon perdelerin farklı yıkama ihtiyacı olduğunu unutmayın.

Elektronik cihazlar da kontrol edilmelidir. Uzun süre fişte kalmış cihazları ilk açışta kısa süre gözlemleyin; yanık kokusu, ses veya alışılmadık bir durum varsa kullanmayı bırakıp servise danışın. Buzdolabı kapalı ve kapağı kapalı bırakılmışsa içinde küf oluşmuş olabilir; bu durumda raflar ve contalar ayrıca temizlenmelidir.

Bir dahaki sefere: Evi kapatırken

• Buzdolabını boşaltıp kapağını aralık bırakın.
• Ana su vanasını kapatın; mümkünse birinin ara sıra gelip havalandırmasını ve giderlere su dökmesini sağlayın.
• Un, bakliyat ve kuru gıdaları evde bırakmayın.
• Mobilyaları nefes alan örtülerle kapatın; naylon rutubeti hapsedebilir.

Uzun süre boş kalmış bir evi tek seferde yaşanır hâle getirmek isterseniz Kuzey Temizlik, önce evi görüp rutubet ve haşere durumunu not ediyor, ardından ev temizliği kapsamında tavandan zemine açılış temizliğini planlıyor.