Nevresim ne sıklıkla değiştirilmeli, yastık da yıkanır mı?

Kısa cevap: Nevresim, çarşaf ve yastık kılıflarını haftada bir değiştirmek iyi bir temel kuraldır. Yaz aylarında, çok terleyen birinde, hastalık döneminde ya da yatağa evcil hayvan çıkıyorsa bu süre kısaltılmalıdır. Yastığın içi de yıkanır: elyaf yastıklar etiketine uygun programla makinede birkaç ayda bir yıkanabilir, visko ve lateks yastıklar ise yıkanmaz; kılıfları yıkanır, kendileri havalandırılır.

Yatak takımları temiz görünse de her gece ter, ölü deri ve cilt yağıyla dolar. Bu birikim koku, sararma ve toz akarına yol açar.

Yatak takımında görünmeyen birikim

Bir gecede bile vücut ısısını korumak için ter salgılarız; bu ter çarşafa ve yastığa geçer. Aynı yüzeyde deriden dökülen ince parçalar birikir. Toz akarları, bu parçalarla beslenen ve ılık, nemli tekstili seven çok küçük canlılardır.

Yastık, yüzün ve saçın doğrudan temas ettiği yer olduğu için bu birikimin en yoğun olduğu parçadır. Yastık kılıfındaki ve yastık içindeki sarı lekeler çoğunlukla ter ve cilt yağından kaynaklanır.

Hangi parça ne sıklıkla?

Bu süreler kesin kurallar değil, genel tavsiyelerdir. Önemli olan, yatak takımının hiçbir zaman nemli, kokulu ya da gözle görülür kirli hâle gelene kadar beklememesidir.

Yıkama sıcaklığı: etiketi okuyun

Sıcak su ter ve yağı daha iyi çözer, akar ve kirle daha etkin mücadele eder. Ancak her kumaş yüksek sıcaklığa dayanmaz.

• Beyaz pamuklu takımlar: Etiket izin veriyorsa 60 derece gibi yüksek bir sıcaklıkta yıkanabilir.
• Renkli pamuklu takımlar: Genellikle daha düşük sıcaklık önerilir; renk solmasını önlemek için ters çevirerek yıkayın.
• Saten, ipek, bambu ve karışımlar: Hassas program ve düşük sıcaklık gerekir; bazı ürünler elde yıkanmalıdır.
• Yastık koruyucu: Sıvı geçirmez katmanı olanlar yüksek sıcaklıkta ve kurutmada zarar görebilir.

Takımın tamamen kuruduktan sonra yatağa serilmesi ya da dolaba kaldırılması gerekir. Hafif nemli kalan nevresim dolapta rutubet kokusu yapar.

Deterjanı fazla koymak da yaygın bir hatadır. Fazla deterjan iyi durulanmaz, kumaşta kalıntı bırakır ve bu kalıntı hassas ciltlerde rahatsızlık hissine yol açabilir. Ölçüyü ambalajdaki tavsiyeye göre ayarlayın, gerekirse ekstra durulama seçin. Yumuşatıcıyı az kullanmak, özellikle havlu kumaş ve pamuklu çarşaflarda emiciliği korur.

Çamaşırları açık havada kurutmak mümkünse güzel bir seçenektir; ancak rüzgârlı ve tozlu günlerde ya da polen döneminde yatak takımlarını içeride kurutmak daha temiz bir sonuç verir.

Yastık içi nasıl yıkanır?

Yastığın yıkanıp yıkanamayacağı, dolgusuna bağlıdır:

1. Elyaf (silikon elyaf) yastık: Çoğu makinede yıkanabilir. Makinede dengeli dönmesi için iki yastığı birlikte yıkayın, az deterjan kullanın, durulamayı ekstra yapın. Tamamen kurutun; içi nemli kalan yastık kısa sürede koku yapar.
2. Kaz tüyü ve kuş tüyü yastık: Etiket izin veriyorsa uygun programda yıkanabilir ama kuruması uzun sürer ve dikkat ister. Tüylerin topaklanmaması için kurutma sırasında sık sık çırpılmalıdır.
3. Visko (hafızalı sünger) ve lateks yastık: Suya sokulmaz; sünger yapısı bozulur ve içi kurumaz. Sadece kılıfı yıkanır; yastığın kendisi havalandırılır, gerekirse yüzeyi nemli bezle silinir.

Yastık içinde ve yatakta beliren sarı lekeler için yatakta sarı ter lekesi yazısındaki yöntemlere bakabilirsiniz.

Yastık ne zaman değiştirilmeli?

Yıkamak her yastığı kurtarmaz. Elyaf yastıklar zamanla topaklanır ve desteğini kaybeder. Basit bir test:

• Elyaf yastığı ortadan ikiye katlayın ve bırakın. Kendiliğinden açılmıyorsa dolgusu yorulmuştur.
• Yıkamaya rağmen kalıcı sarı lekeler ve koku varsa yenilemenin zamanı gelmiştir.
• Uyandığınızda boyun ya da sırt rahatsızlığı yaşıyor ve yastığı sık sık katlıyorsanız, yastık desteğini kaybetmiş olabilir.

Yatağın kendisi için de benzer belirtiler vardır; ayrıntılar yatak ne zaman değiştirilmeli yazısında.

Hastalıktan sonra ve misafir yatağında

Ateşli bir hastalık geçiren kişinin yatak takımı, iyileşme süresince daha sık değiştirilmeli ve hastalık bittiğinde hemen yıkanmalıdır. Yastık ve yorgan da bu dönemde havalandırılmalı, mümkünse yastık kılıfı her gün değiştirilmelidir. Hasta kişinin çamaşırlarını taşırken silkelememek ve ardından ellerinizi yıkamak basit ama etkili alışkanlıklardır.

Misafir yatağı çoğu zaman haftalarca kullanılmadan bekler. Misafir gelmeden bir gün önce takımı serip odayı havalandırmak, misafir gittikten sonra ise takımı hemen yıkayıp tamamen kurutarak kaldırmak gerekir. Dolapta bekleyen takımı kullanmadan önce bir kez havalandırmak rutubet kokusunu önler.

Çarşaf değiştirme gününü kolaylaştırmak için her yatak için en az iki takım bulundurun. Böylece biri yıkanırken diğeri kullanılır ve "kuruyunca sereriz" diye değişim ertelenmez. Nevresim, çarşaf ve yastık kılıflarını takımın kendi yastık kılıfının içine katlayarak saklamak da dolabı düzenli tutar.

Yatağı daha uzun temiz tutmanın püf noktaları

• Sabah yatağı hemen toplamayın; yorganı açıp yatağın bir süre havalanmasını sağlayın.
• Yastık koruyucu ve yatak alezi kullanın; ikisi de yıkanması kolay katmanlardır.
• Gece kremi ya da saç yağı kullanıyorsanız yastık kılıfını daha sık değiştirin.
• Yatağa sokak kıyafetiyle oturmayın; gün içinde dışarıda giyilen kıyafet toz, polen ve kir taşır.
• Yorganı mevsim geçişinde yıkatın; yöntemler için yorgan ve yün battaniye yıkama yazısına göz atabilirsiniz.

Evde yıkanması zor olan yatak, yorgan ve kalın yastıklar için Kuzey Temizlik ekibinden yatak yıkama hakkında bilgi alabilir, uygun bir gün planlayabilirsiniz.