Tül ve fon perde nasıl yıkanır? Çekme ve sararmayı önlemenin yolu

Kısa cevap: Tül perdeler düşük sıcaklıkta, hassas programda, düşük sıkma devriyle ve bir yıkama torbası içinde yıkanır, ardından nemliyken yerine asılarak kurutulur. Fon perdelerde ise önce etikete bakmak gerekir: keten ve pamuk çekebilir, kadife ve karartma kaplamalı kumaşlar yüksek ısıya ve sert sıkmaya gelmez. Sararmanın en büyük nedenleri kalorifer ısısı, biriken toz ve yanlış beyazlatıcı kullanımıdır.

Perdeler genellikle yılda bir ya da iki kez yıkanır ve bu seyreklik, her yıkamada aynı soruları yeniden gündeme getirir: hangi program, kaç derece, çeker mi, sararır mı?

Yıkamadan önce

• Etiketi okuyun: Perdenin yıkama sembolleri, sıcaklık sınırı ve kuru temizleme uyarısı genellikle yan dikişte ya da üst kenardadır.
• Aksesuarları çıkarın: Korniş halkaları, kancalar ve metal parçalar makinenin tamburuna ve kumaşa zarar verebilir.
• Tozunu alın: Perdeyi indirmeden önce süpürgenin yumuşak başlığıyla ya da balkonda hafifçe silkeleyerek gevşek tozu alın. Toz ıslanınca kumaşa daha çok yapışır.
• Ölçün: Özellikle keten ve pamuk perdelerde boyu yıkamadan önce not almak, olası bir çekmeyi fark etmenizi sağlar.

Kumaşa göre yıkama

Ağır fon perdeleri ev tipi makineye sığdırmak zordur; tambura sıkıştırılan kumaş iyi yıkanmaz, kat yerlerinde iz kalır. Makinenin kapasitesini zorlamayın; gerekiyorsa perdeyi parça parça yıkayın.

Tül yıkamada adım adım

1. Tülü katlayarak geniş bir yıkama torbasına ya da eski bir nevresim kılıfına koyun.
2. Hassas ya da sentetik programı seçin; sıcaklığı düşük tutun.
3. Toz deterjan yerine sıvı deterjan tercih edin ve az kullanın; fazla deterjan tülde kalıp griliğe yol açar.
4. Sıkma devrini düşük seçin ya da sıkmayı tamamen kapatın.
5. Program biter bitmez tülü makineden çıkarın; makinede beklemek kırışıklık ve koku yapar.

Kayseri'nin sert suyu, deterjanın etkisini azaltır ve tülde grimsi bir donukluk bırakabilir. Bu konuyu Kayseri suyu neden kireç yapar yazımızda anlattık. Makinenizden kötü koku geliyorsa önce makinenin kendisini temizlemek gerekir; ayrıntılar için çamaşır makinesi neden kokar yazımıza bakın.

Kalorifer sararması nasıl oluşur?

Peteğin hemen üzerindeki tül, kış boyunca sıcak hava akımına maruz kalır. Bu sıcak hava odadaki tozu, mutfaktan gelen yağlı buharı ve varsa sigara dumanını yukarı taşır ve tüle yapıştırır. Isı da bu kirin lifte kalıcı bir sarı tona dönüşmesini hızlandırır.

• Tülü peteğe değmeyecek şekilde asın; mümkünse arada mesafe bırakın.
• Kış boyunca tülü birkaç kez silkeleyin ya da süpürgeyle tozunu alın.
• Peteklerin arasını kış başında temizleyin; petek içindeki toz doğrudan perdeye uçar. Bunun için kalorifer peteği arası temizliği yazımıza bakabilirsiniz.
• Mutfak tüllerinde davlumbazı kullanmak yağlı buharın perdeye ulaşmasını azaltır.

Sararmış tül açılır mı?

Kir ve tozdan kaynaklanan sararma çoğu zaman açılır. Tülü yıkamadan önce ılık suda, oksijenli (perkarbonatlı) bir leke çıkarıcıyla, ürün etiketinde belirtilen süre kadar bekletmek iyi sonuç verir. Ardından normal hassas yıkama yapılır.

Çamaşır suyu polyester tülde beklendiği gibi beyazlatmaz; aksine sararmayı artırabilir ve lifi yıpratır. Çamaşır suyunu sirke, kireç sökücü ya da amonyaklı ürünlerle asla karıştırmayın. Uzun yıllar güneş ve ısıyla sararmış eski tüllerde ise lif değiştiği için tam beyazlık her zaman geri gelmez.

Perdeler ne sıklıkla yıkanmalı?

Perdeler her hafta kirlenen bir tekstil değildir ama sanıldığından fazla toz tutar. Yıkama sıklığını belirleyen başlıca etkenler şunlardır:

• Odanın türü: Mutfak tülleri yağlı buhar nedeniyle salon ve yatak odası tüllerinden daha sık yıkanmalıdır.
• Pencerenin konumu: Caddeye ya da inşaat alanına bakan, sık açılan pencerelerdeki perdeler daha çabuk kirlenir.
• Isıtma: Peteğin üzerinde asılı tüller kış sonunda mutlaka yıkanmalıdır.
• Evdeki kişiler: Alerjisi olan biri, sigara içilen bir ev ya da evcil hayvan, yıkama aralığını kısaltır.

Pratik bir alışkanlık olarak tülleri kış öncesinde ve kış sonunda, fon perdeleri ise etiketin izin verdiği ölçüde yılda bir kez ele almak çoğu ev için yeterlidir. İki yıkama arasında perdeleri ayda bir süpürgenin yumuşak başlığıyla yukarıdan aşağı süpürmek, hem tozun birikmesini hem de sararmayı geciktirir.

Fon perde kuru temizleme gerektiriyorsa evde yıkamaya zorlamayın. Etiketinde kuru temizleme simgesi olan kadife ya da astarlı bir perdeyi makinede yıkamak, çekme ve kalıcı kırışıklık riskini göze almak demektir.

Asarak kurutma ve ütü

Tülü kurutma makinesine atmayın. En iyi yöntem, tül hafif nemliyken yerine asmaktır: kumaşın kendi ağırlığı kırışıklıkları açar ve çoğu zaman ütüye gerek kalmaz.

• Asmadan önce suyunun damlamayacak kadar alındığından emin olun; altına bir havlu sermek zemini korur.
• Ağır fon perdeleri ıslakken korniş üzerine asmak, kornişi ve kancaları zorlayabilir. Bu perdeleri önce geniş bir kurutmalıkta biraz kurutun.
• Ütü gerekiyorsa etiketteki sıcaklıkta ve perdenin ters yüzünden yapın; kadifede buharla, kumaşa bastırmadan çalışın.
• Pencereyi aralık bırakın; oda havalandıkça perde daha hızlı kurur.

Perdeleri indirdiğiniz gün, pencere camlarını ve doğramaları da temizlemek için en uygun gündür. Kapsamlı bir ev temizliği planlıyorsanız ev temizliği sayfamıza göz atabilirsiniz; Kuzey Temizlik olarak perde yıkadığınız gün koltuk ve halı yıkamayı da aynı düzene katmak isterseniz birlikte planlayabiliriz.