Koltuk etiketindeki W, S, WS ve X kodları ne anlama gelir?

Kısa cevap: Koltuk kumaşı etiketindeki harfler, kumaşın hangi yöntemle temizlenebileceğini gösterir. W su bazlı temizleyiciyle, S yalnız solvent bazlı kuru temizlikle, WS (bazen S/W) her iki yöntemle temizlenebilir demektir. X ise yalnız vakum ve hafif fırçalama anlamına gelir; su ya da solvent kullanılmaz.

Etiket nerede bulunur?

Temizlik kodu genellikle oturma minderinin altında, minderin fermuarlı kılıfının iç tarafında ya da koltuğun alt kısmındaki etikettedir. Bazı üreticiler kodu satış belgesinde ya da kullanım kılavuzunda verir. Etiket bazen yalnız kumaş içeriğini yazar; bu durumda temizlik bilgisi üreticiden ya da satıcıdan istenebilir.

Kodların anlamı

W: su bazlı

Pamuk karışımları ve birçok sentetik kumaş bu gruptadır. Su bazlı temizlik uygundur, ama "su kullanılabilir" ifadesi "bol suyla yıkanabilir" anlamına gelmez. Kumaşı ve dolgu süngerini aşırı ıslatmak, kuruma süresini uzatır ve kötü kokuya yol açabilir. Bu konu koltuk yıkandıktan sonra kötü koku yazısında ayrıntılı anlatılıyor.

S: yalnız solvent

Bazı doğal elyaflı, viskon içeren ya da özel apreli kumaşlar suyla temas ettiğinde çekebilir, rengi açılabilir ya da yüzeyinde kalıcı su halkası oluşabilir. S kodlu kumaşa su bazlı köpük ya da buhar uygulamak, iyi niyetle yapılan ama geri dönüşü zor olan bir hatadır. Solvent bazlı temizlikte ürün az miktarda, havalandırılan ortamda ve kumaşa uygunluğu denenerek kullanılır.

WS: her ikisi

Bu kumaşlarda kirin türüne göre yöntem seçilir. Yağlı lekelerde solvent, su bazlı lekelerde (çay, meyve suyu gibi) su bazlı temizleyici daha etkilidir. Yine de önce görünmeyen bir yerde deneme yapılır.

X: yalnız vakum

X kodu ender görülür ama ciddiye alınmalıdır. Bu kumaşlarda evde yapılabilecek tek şey düzenli vakumlama ve yumuşak fırçalamadır. Lekelenme durumunda üreticiye ya da profesyonel bir ekibe danışmak gerekir.

Yanlış yöntem hangi hasarlara yol açar?

• Su halkası: S kodlu kumaşa su değdiğinde lekenin çevresinde kenarı belirgin bir halka kalır. Ayrıntılar koltukta su halkası izi yazısında.
• Çekme: Kılıf çıkarılıp yıkanırsa ya da kumaş aşırı ıslatılırsa kılıf küçülür, bir daha geçmeyebilir.
• Renk açılması ve akma: Uygun olmayan ürün boyayı çözebilir; açık renk bir bölge ya da çevreye yayılan renk izi oluşur.
• Doku bozulması: Tüylü kumaşlarda tüy yatar ya da keçeleşir, yüzey parlaklığı kaybolur.

Bu hasarların çoğu kalıcıdır ve yalnız kumaşın değiştirilmesiyle giderilebilir. Bu nedenle kod bilinmeden yapılan "küçük bir deneme" bile görünür bir yerde yapılmamalıdır.

Kodlar uluslararası kullanımda yaygındır ancak her üretici aynı şekilde belirtmez. Bazı etiketlerde harf yerine yıkama simgeleri ya da kısa yazılı uyarılar bulunur: "yalnız kuru temizleme", "su kullanmayın" ya da "profesyonel temizlik önerilir" gibi. Bu ifadeler de aynı anlamı taşır ve kodlar kadar ciddiye alınmalıdır.

Etiket yoksa ne yapmalı?

1. Önce kumaşın satın alındığı yere ya da üreticiye sorun.
2. Bilgi alınamıyorsa kumaşı en hassas grupta kabul edin.
3. Görünmeyen bir yerde (minder altı, arka alt kenar) çok az miktarda temizleyiciyle deneme yapın; kuruduktan sonra renk, doku ve halka oluşumuna bakın.
4. Kumaşı tanımıyorsanız, büyük bir lekeye kendiniz müdahale etmek yerine profesyonel değerlendirme isteyin.

Kod ile leke türü birlikte düşünülmeli

Temizlik kodu yöntemin sınırını çizer, ama lekenin türü de seçimi etkiler. Örneğin W kodlu bir kumaşta yağlı bir leke, yalnız su bazlı ürünle tam çıkmayabilir; bu durumda kumaşa uygun olduğu bilinen hafif bir ürün denenir. S kodlu bir kumaşta ise çay ya da meyve suyu gibi su bazlı lekeler bile su ile değil, uygun solvent ve kurulama yöntemiyle ele alınır.

• Su bazlı lekeler: Çay, kahve, meyve suyu, idrar. Hızlı kurulama ilk adımdır.
• Yağ bazlı lekeler: Yemek yağı, el kremi, makyaj. Su genellikle yetersiz kalır.
• Protein bazlı lekeler: Kan, süt, kusmuk. Sıcak su lekeyi sabitleyebilir; soğuk ya da ılık yöntem tercih edilir.

Leke türlerine göre genel yaklaşım hangi kir hangi ürünle çıkar yazısında ayrıntılı olarak anlatılıyor.

Profesyonel yıkamada kodun önemi

Profesyonel koltuk yıkamada kullanılan ekstraksiyon makineleri, kumaşa temizleme solüsyonu püskürtüp aynı anda geri çeker. Bu yöntem W ve WS kodlu kumaşların çoğunda iyi sonuç verir. S kodlu kumaşlarda ise ekstraksiyon yerine solvent bazlı ve düşük nemli yöntemler tercih edilir. Bu nedenle yıkama öncesinde etiketin birlikte kontrol edilmesi, hem doğru yöntemin seçilmesi hem de olası bir sorunda sorumluluğun açık olması bakımından önemlidir.

Kılıf çıkıyorsa makinede yıkanır mı?

Fermuarlı kılıf, kılıfın makinede yıkanabileceği anlamına gelmez. Fermuar çoğu zaman üretimde süngeri yerleştirmek için konur. Kılıfın ayrıca yıkanabildiği etikette açıkça belirtilmemişse, makinede yıkamak çekme ve renk farkı riski taşır; yıkanan kılıf diğer minderlerden farklı görünebilir.

Kadife gibi özel dokulu kumaşlarda yöntem ayrıca önem taşır; kadife koltuk yıkanır mı yazısına göz atabilirsiniz.

Kuzey Temizlik ekibi koltuk yıkamadan önce etiketi ve kumaşı kontrol edip yöntemi buna göre seçer; ayrıntılar koltuk, halı ve yatak yıkama sayfasında.