Bu yazıda
Kısa cevap: Kapıcı, kat maliklerinin ortak işçisidir ve görevleri iş sözleşmesi ile yönetim planında yazanlarla sınırlıdır. Ortak alanların temizliği, çöplerin toplanması, binanın genel düzeninin korunması gibi işler istenebilir; tek bir dairenin ev temizliği, özel alışveriş ya da tamir işleri ise sözleşmede açıkça yoksa görev dışıdır.
Kapıcının işvereni kim?
Bu sorunun cevabı görev sınırını da belirler. Kapıcıyı tek bir daire değil, kat malikleri birlikte çalıştırır; yönetici bu işvereni temsil eder. Dolayısıyla kapıcı "en yüksek sesi çıkaran komşunun" değil, kurulun belirlediği işlerin sorumlusudur. Kapıcılar iş mevzuatı kapsamındadır; çalışma süresi, hafta tatili, yıllık izin ve fazla çalışma kurallarına tabidir.
Genellikle görev kapsamındaki işler
- Merdiven, koridor, giriş, asansör kabini ve diğer ortak alanların temizliği,
- Kapı önlerindeki çöplerin belirlenen saatlerde toplanıp konteynere taşınması,
- Bina girişinin, bahçenin ve kaldırımın düzeni; kışın kar ve buz önlemi,
- Kalorifer kazanının işletilmesi (gereken yetki belgesine sahip olması şartıyla),
- Arıza, su kaçağı, yanmayan lamba gibi durumların yöneticiye bildirilmesi,
- Ekmek, gazete dağıtımı gibi binada yerleşmiş işler, sözleşmede yazılıysa.
Genellikle görev dışı sayılan işler
- Bir dairenin iç temizliği, cam silme, ütü,
- Kat maliklerinin özel alışverişi, banka ve fatura işleri,
- Uzmanlık isteyen elektrik, tesisat, asansör müdahalesi,
- Çocuk ya da yaşlı bakımı, araç yıkama,
- Mesai saatleri dışında sürekli "nöbet" beklentisi.
Gri alanlar da vardır. Örneğin yaşlı ya da hasta bir komşunun çöpünü kapısından almak, binada çoğu zaman görev kapsamında kabul edilir; çünkü çöp toplama zaten ortak bir iştir. Buna karşılık aynı komşunun market alışverişini yapmak özel bir iştir. Ölçüt basittir: iş, bütün daireler için aynı şekilde yapılan ortak bir hizmetin parçası mı, yoksa yalnızca bir kişiye mi yarıyor? Ortak hizmetin parçasıysa görev listesine yazılabilir; tek kişiye yarıyorsa ayrı bir anlaşma konusudur.
Kapıcı bu işleri kendi isteğiyle ve ayrıca ücret alarak yapabilir; ancak bu, yönetimin talimat verebileceği bir iş değildir. Yönetici bunları dayatırsa fazla çalışma alacağı, haklı fesih ve iş kazası sorumluluğu gibi sorunlar doğabilir.
Görev tanımı nasıl yazılmalı?
Sözlü alışkanlıklar yerine kısa ve net bir yazılı liste en iyi korumadır. Örnek yapı:
| Sıklık | İş |
|---|---|
| Her gün | Çöp toplama, giriş ve asansör silme |
| Haftada birkaç kez | Merdiven ve koridorların ıslak temizliği |
| Ayda bir | Merdiven boşluğu camları, korkuluklar, sığınak ve bodrum düzeni |
| Mevsimlik | Kar küreme, bahçe düzeni, kalorifer dönemi işleri |
Liste kurulda okunup karar defterine eklenirse "bunu da yapsın" talepleri kişisel tartışmadan çıkar, kurulun konusu olur.
Yöneticiye pratik öneriler
- Talimatları tek kanaldan, yönetici üzerinden verin; her komşu ayrı iş vermesin.
- Kapıcının çalışma saatlerini binaya duyurun.
- Bir dairenin kapıcıyla özel anlaşması varsa bunun bina işinin önüne geçmemesini sağlayın.
- Temizlik ürünlerini yönetim alsın ve güvenli bir yerde saklansın; çamaşır suyunun tuz ruhu ya da amonyaklı ürünlerle asla karıştırılmaması gerektiğini hatırlatın.
Sık yaşanan anlaşmazlıklar ve çözümleri
Kapıcı ile kat malikleri arasındaki sorunların çoğu, görevin değil beklentinin belirsizliğinden doğar. Sahada en sık karşılaşılan durumlar şunlardır:
- "Bizim kat neden daha az temizleniyor?" Alt katlar dış kirle daha çabuk kirlenir; kapıcı enerjisini oraya yoğunlaştırabilir. Çözüm, üst katların hangi günlerde ele alındığını listeye yazmaktır.
- "Kapıcı öğleden sonra yok." Çalışma saatleri ve mola düzeni binaya duyurulmamışsa her yokluk şikâyete dönüşür. Saatleri giriş panosuna asmak tartışmayı azaltır.
- "Benim çöpümü almadı." Çöp toplama saati belliyse ve çöp o saatten sonra kapıya konduysa sorun kapıcıda değil düzendedir. Çöp kuralları için kapı önüne çöp bırakmak yazımıza göz atabilirsiniz.
- "Kar küremedi." Kar küreme sabah erken saatte yapılmalıdır; mesai başlangıcı buna göre kışın değiştirilebilir. Bunun da yazılı olması gerekir.
Bu tür sorunlarda yöneticinin rolü hakemlik değil, kuralı yazılı hâle getirmektir. Kapıcıya yöneltilen her şikâyet önce "görev listesinde bu var mı?" sorusuyla süzülmelidir. Listede olmayan bir iş için kapıcıyı suçlamak, hem çalışma barışını bozar hem de iyi bir çalışanın ayrılmasına yol açabilir.
Kapıcının hakları da listenin parçasıdır
Görev tanımını yazarken kapıcının haftalık izin günü, yıllık izin döneminde binanın nasıl temizleneceği ve hastalık durumunda kimin yerine bakacağı da belirlenmelidir. Bu boşluklar planlanmazsa izin dönemlerinde bina temizliksiz kalır. Pek çok bina bu dönemler için geçici dış hizmet alır.
Mobil kapıcılıkta durum nasıl?
Mobil kapıcılıkta görev tanımı doğrudan firmayla yapılan sözleşmenin ekidir. Listede olmayan iş ek hizmet olarak ayrıca konuşulur. Kapsam baştan yazılı olduğu için pek çok yönetici için tartışma azalır. Ekmek, gazete ve kargo gibi işlerin mobil düzende nasıl çözüldüğünü ayrı bir yazıda anlattık; hizmetin kapsamı için mobil kapıcılık sayfamıza bakabilirsiniz.
Binanız için yazılı bir görev listesi taslağı isterseniz Kuzey Temizlik ekibi keşif sırasında bunu sizinle birlikte çıkarabilir.
Kuzey Temizlik ekibinin sahadaki deneyimiyle hazırlandı. Genel bilgilendirme amaçlıdır; mekânınıza özel durum için ücretsiz keşifte birlikte bakalım.
