Mobil kapıcı merdivende yaralanırsa sorumluluk apartmanda mı?

Kısa cevap: Mobil kapıcı, apartmanın değil hizmet veren firmanın işçisidir; sigortalı çalıştırma, iş güvenliği eğitimi, ekipman ve kaza bildirimi firmanın yükümlülüğüdür. Bununla birlikte kaza, yönetimin bildiği ve gidermediği bir tehlikeden (kırık basamak, çalışmayan merdiven lambası gibi) kaynaklandıysa apartmanın da sorumluluğu tartışılabilir. Bu yüzden yönetici, sözleşme öncesinde firmadan belgeleri istemeli ve binadaki riskleri gidermelidir.

Kim kimin işvereni?

Kendi kapıcısını çalıştıran apartmanda işveren kat malikleridir. Mobil kapıcılıkta ise ilişki farklıdır: apartman bir hizmet satın alır, görevliyi işe alan, ücretini ödeyen ve sigortasını yapan firmadır. Bu fark, mobil kapıcılığın yöneticiler için başlıca avantajlarından biridir; ancak yükümlülüklerin firmaya geçtiğini kâğıt üzerinde görmek gerekir.

Somut olaylarda sorumluluğun nasıl paylaşılacağı; sözleşmenin içeriğine, kazanın nedenine ve tarafların kusuruna göre değişir. Ciddi bir kazada mutlaka bir hukukçudan destek alınmalıdır.

Firmanın yükümlülükleri

• Görevlinin işe başlamadan sigorta girişinin yapılması,
• İş sağlığı ve güvenliği eğitimi ile gerekli sağlık kontrolleri,
• Kaymaz ayakkabı, eldiven gibi kişisel koruyucu donanım,
• Kimyasalların etiketli kaplarda taşınması ve güvenlik bilgi formlarının bulunması,
• Kaza olursa yasal sürede ilgili kurumlara bildirim.

Apartman yönetiminin dikkat edeceği konular

• Merdiven ve koridor aydınlatmasının çalışması,
• Kırık basamak, gevşek korkuluk, açık elektrik kutusu gibi tehlikelerin giderilmesi,
• Bodrum, çatı arası ve kazan dairesi gibi alanlara girişte riskin görevliye önceden bildirilmesi,
• Kışın giriş ve rampada buzlanmaya karşı önlem: girişte buzda kayma ve tazminat.

Yöneticinin isteyeceği belgeler

Görevli değiştiğinde yeni kişinin kaydının da paylaşılmasını sözleşmeye yazmak faydalıdır. Sözleşmede başka nelere bakılacağını mobil kapıcılık sözleşmesi yazımızda topladık.

Sözleşmeye yazılması gereken maddeler

Sorumluluk paylaşımı en çok kazadan sonra tartışılır; oysa bunu kazadan önce yazıya dökmek mümkündür. Hizmet sözleşmesinde iş güvenliğiyle ilgili şu maddelerin bulunması iki tarafı da korur:

1. İşveren sıfatı: Görevlilerin firmanın işçisi olduğu, ücret, sigorta ve tüm işçilik haklarının firmaya ait olduğu.
2. Eğitim ve donanım: Görevlilerin iş güvenliği eğitimini almış olarak gönderileceği ve uygun koruyucu donanımla çalışacağı.
3. Kimyasal kullanımı: Kullanılacak ürünlerin listesi, etiketli orijinal ambalajda taşınacağı ve ürünlerin birbiriyle karıştırılmayacağı.
4. Yüksekte çalışma: Merdiven boşluğu camı gibi yüksek noktalarda hangi yöntemle çalışılacağı; riskli işlerin kapsam dışında tutulup tutulmadığı.
5. Bildirim: Görevlinin binada gördüğü tehlikeleri yöneticiye yazılı bildireceği; yönetimin de bildirilen tehlikeyi makul sürede gidermeye çalışacağı.
6. Belge paylaşımı: Görevli değiştiğinde yeni kişinin kayıtlarının yönetimle paylaşılacağı.

Yönetimin kendi payına düşen

Apartman yönetimi işveren olmasa da binanın sahibi ve işletmecisidir. Merdiven aydınlatmasını otomatik zamanlayıcıyla yeterli süre açık tutmak, kırık basamak ve gevşek korkulukları onarmak, bodrumdaki dağınıklığı gidermek yalnızca görevli için değil bütün sakinler için güvenlik önlemidir. Görevlinin yazılı bildirdiği bir tehlikenin aylarca giderilmemesi, sorumluluk tartışmasında yönetimin aleyhine bir durum yaratabilir.

Kayseri'de kış aylarında giriş merdivenleri ve rampalarda buzlanma, hem görevliler hem de sakinler için en sık karşılaşılan risklerdendir. Kar küreme ve tuzlama işinin kimde olduğu, hangi saatte yapılacağı ve tuzun kim tarafından alınacağı sözleşmede açıkça yazılmalıdır.

Kaza anında yapılacaklar

1. Yaralıya ilk yardım yapılır, gerekiyorsa 112 aranır.
2. Firma yetkilisine hemen haber verilir.
3. Kazanın olduğu yer fotoğraflanır: zemin ıslak mıydı, ışık yanıyor muydu, uyarı levhası var mıydı.
4. Tanıklar ve saat not edilir; kısa bir tutanak hazırlanır.
5. Bildirim yükümlülüğünün firma tarafından yerine getirildiği teyit edilir.

Kaza ciddi değilse bile kayıt tutmak gerekir. Bugün önemsiz görünen bir burkulma, birkaç gün sonra iş göremezlik raporuna dönüşebilir. O gün tutulan kısa bir not ve birkaç fotoğraf, sonradan olayın nasıl geliştiğini göstermenin tek yolu olur. Tutanağı yönetici, görevli ve varsa bir tanık birlikte imzalamalı; bir kopyası firmaya verilmelidir.

Kaza bir sakinin hatasından kaynaklandıysa (örneğin merdivene bırakılan bir eşyaya takılma) bu da tutanağa yazılmalıdır. Ortak alanlara eşya bırakılması hem görevliler hem de sakinler için tehlike oluşturur; bu konudaki kurallar için ortak alana eşya bırakan komşu yazımıza bakabilirsiniz.

Önlemek her zaman daha kolay

Islak zeminde çalışırken "kaygan zemin" levhası kullanmak, yüksek camlarda sabit merdiven yerine teleskopik saplar tercih etmek ve kimyasalları asla karıştırmamak kazaların çoğunu önler. Çamaşır suyu ile asitli ürünler veya amonyak karıştırıldığında zehirli gaz çıkar; bu kural her görevliye ilk gün anlatılmalıdır. Hizmeti nasıl yürüttüğümüzü mobil kapıcılık sayfamızda bulabilirsiniz.

Yöneticiler, Kuzey Temizlik ile görüşürken görevli sigorta ve eğitim belgelerini sözleşme öncesinde isteyebilir; keşif sırasında binanızdaki riskli noktaları da birlikte not ederiz.