Davlumbaz ve aspiratör filtresindeki yağ nasıl çözülür?

Kısa cevap: Metal davlumbaz filtresi, kaynar suya yakın sıcak su, bulaşık deterjanı ve bir avuç karbonatla dolu bir kapta yarım saat kadar bekletilip yumuşak fırçayla fırçalanınca yağı rahatça bırakır. Kömürlü (karbon) filtre ise yıkanmaz, kokuyu tutamaz hâle geldiğinde yenisiyle değiştirilir. Yoğun yemek yapılan evlerde metal filtreyi ayda bir temizlemek iyi bir alışkanlıktır.

Önce filtrenizi tanıyın: metal mi, karbon mu?

Davlumbaz ve aspiratörlerde iki farklı filtre bulunabilir. Hangisine sahip olduğunuzu bilmeden temizliğe başlamak, karbon filtreyi suya sokup çöpe atmakla sonuçlanabilir.

Bazı üreticiler yıkanabilir karbon filtre de üretir. Kesin bilgi için cihazın kullanım kılavuzuna ya da filtrenin üzerindeki etikete bakın.

Davlumbazınızda hem metal hem karbon filtre varsa, karbon filtre genellikle metal filtrenin arkasında, motora daha yakın konumdadır. Metal filtreyi çıkardığınızda karşınıza çıkan siyah kaseti suya sokmadan önce bir kez daha kontrol edin.

Metal filtre adım adım nasıl temizlenir?

1. Filtreyi çıkarın. Davlumbaz kapalı ve soğuk olmalı. Çoğu filtre ön kısımdaki bir mandal itilerek aşağı doğru çıkar.
2. Uygun kap bulun. Filtre lavaboya sığmıyorsa geniş bir leğen, fırın tepsisi ya da küvet kullanılabilir.
3. Bekletme suyunu hazırlayın. Çok sıcak suya birkaç damla bulaşık deterjanı ve bir avuç karbonat ekleyin. Sıcaklık, yağı yumuşatan asıl etkendir.
4. Bekletin. Filtre tamamen suya batsın. Yağ kalınsa suyu bir kez tazeleyip bekletmeyi tekrarlayın.
5. Fırçalayın. Yumuşak bir bulaşık fırçasıyla örgünün yönünde fırçalayın. Tel yün ya da sert ovma teli ince katmanları ezer.
6. Durulayın ve kurutun. Bol sıcak suyla durulayıp tamamen kurumaya bırakın; ıslak takılan filtre toz ve yağı daha çabuk tutar.

Alüminyum filtrede hangi ürünlerden kaçınmalı?

Alüminyum filtreler, güçlü alkali (kostik) içeren fırın temizleyicilere ve ağır yağ sökücülere tepki verir; yüzey kararır, matlaşır, hatta yıpranabilir. Bu ürünler paslanmaz çelik filtrede daha az sorun çıkarır ama yine de etiketteki uyarılara bakmak gerekir.

• Fırın spreyi ya da kostikli yağ sökücüyü alüminyuma uygulamayın.
• Bulaşık makinesinde yıkamak, üretici izin veriyorsa mümkündür; ancak alüminyum filtrenin rengi zamanla donuklaşabilir.
• Farklı temizlik ürünlerini aynı kapta karıştırmayın. Özellikle çamaşır suyu ile asidik ya da amonyaklı ürünler bir araya gelmemelidir.

Yağ birikimi neden bir yangın riskidir?

Filtrede biriken yağ yanıcıdır. Ocakta tava alev aldığında ya da yüksek ateşte uzun süre kızartma yapıldığında, alev ve sıcak hava davlumbaza ulaşabilir. Kalın bir yağ tabakası bu durumda alevin büyümesini kolaylaştırır.

Bu yüzden filtre temizliği sadece görüntü ya da koku meselesi değildir. Ayrıca şunlara dikkat edin:

• Tava alev alırsa davlumbazı kapatın; çalışan fan alevi yukarı çekebilir.
• Yanan yağa asla su dökmeyin; kapağı kapatıp ocağı kesin.
• Davlumbaz gövdesinin iç kısmında, filtrenin arkasında da yağ birikir. Filtre çıkmışken ulaşabildiğiniz yüzeyleri yağ çözücülü bir bezle silin; elektrikli parçalara su temas ettirmeyin.

Ne zaman temizlemeli, ne zaman değiştirmeli?

Metal filtre için kesin bir takvim yoktur; kullanımınıza bakın. Her gün kızartma, kavurma yapılan bir mutfakta ayda bir, daha hafif kullanımda iki üç ayda bir temizlemek genellikle yeterlidir. Şu belirtiler zamanın geldiğini gösterir:

• Davlumbaz çalışırken buhar eskisi kadar çekilmiyor.
• Filtre yüzeyi parmakla dokunulduğunda yapışıyor.
• Mutfak dolaplarının üst kısmında yapış yapış bir tabaka oluşmaya başladı.

Karbon filtrenin değişim aralığını üretici belirtir; kullanım yoğunluğuna göre bu süre kısalabilir. Davlumbaz açıkken mutfak kokusu eskisi gibi azalmıyorsa filtre büyük olasılıkla doymuştur. Metal filtre ise örgüsü yırtılmadıkça, çerçevesi eğilmedikçe yıllarca kullanılabilir.

Doğru kullanım, birikimi yavaşlatır

Filtreye ne kadar yağ gideceği, davlumbazın nasıl kullanıldığıyla da ilgilidir. Birkaç küçük alışkanlık temizlikler arasındaki süreyi belirgin biçimde uzatır:

• Pişirmeye başlamadan açın. Davlumbazı tava ısınmadan birkaç dakika önce çalıştırmak bir hava akımı oluşturur; yağlı buhar mutfağa yayılmadan filtreye yönelir.
• Pişirme bitince hemen kapatmayın. Ocak kapandıktan sonra birkaç dakika daha çalıştırmak havada kalan yağlı buharı da çeker.
• Arka gözleri tercih edin. Davlumbazların çoğu ocağın arka kısmını daha iyi çeker.
• Kapak kullanın. Kızartma ve kavurmada sıçrama kapağı hem tezgâhı hem de filtreyi korur.
• Doğru hızı seçin. Yoğun buhar çıkaran pişirmelerde düşük hız, buharın bir kısmının dolaplara yayılmasına yol açar.

Dışarıya bacası olmayan, havayı filtreleyip mutfağa geri veren modellerde bu alışkanlıklar daha da önemlidir; çünkü bu cihazlarda metal filtreyi geçen yağ doğrudan karbon filtreye ulaşır ve onu daha çabuk doyurur.

Davlumbazın dış yüzeyi ve çevresi

Filtre temizlendikten sonra davlumbazın dış gövdesi, düğmeleri ve ışık camı da çoğu zaman ince bir yağ filmiyle kaplıdır. Paslanmaz yüzeyler, hafif deterjanlı ılık suyla ve damar yönünde silinip kuru bir bezle parlatılır. Aynı yağ tabakası çoğu zaman üst dolap kapaklarına da yayılır; bunun için mutfak dolabındaki yapışkan yağ yazısındaki yöntemleri uygulayabilirsiniz.

Mutfak cihazlarının bakımını topluca ele almak isterseniz bulaşık makinesi filtresi temizliğini de aynı güne koymak pratik olur.

Yağ birikimi dolaplara, fayanslara ve tavana kadar yayılmışsa Kuzey Temizlik ekibi mutfağınızı yerinde görüp detaylı mutfak temizliği için ne gerektiğini size açıkça anlatabilir.